Kronehoefstraat 85
5612 HL Eindhoven
BTW NL863902509B01
De staat van de AI-economie: waarom vroege gebruikers sneller groeien
qw
vc
mshm
.svg)
Vroege AI-gebruikers groeien hun concurrenten voorbij, laat recent onderzoek zien: de AI-economie groeit drie keer sneller dan eerdere technologiegolven en wie nu wacht, loopt een steeds grotere achterstand op. Dalende tokenprijzen maken AI niet minder urgent, ze maken de voorsprong van vroege gebruikers juist groter.
Recent onderzoek van Exponential View (Azhar Khan, 25 juni 2026) zet de cijfers op een rij: de AI-economie draaide de afgelopen twaalf maanden 110 miljard dollar omzet, met een jaarlijks tempo dat inmiddels naar 175 miljard dollar wijst. Dat is drie keer sneller dan de internet- en mobielgolf op hetzelfde punt in hun ontwikkeling.
Ook McKinsey ziet de beweging versnellen: 88 procent van de bedrijven gebruikt AI inmiddels in minstens een bedrijfsfunctie, tegen 78 procent een jaar eerder. Het aandeel dat AI-agents opschaalt in een of meer functies steeg van 27 naar 40 procent.
Deze groeicijfers zijn geen ver-van-je-bed show. Ze verklaren waarom bedrijven die nu voorop lopen, hun voorsprong met de maand moeilijker in te halen maken.
Voor een Nederlands MKB-bedrijf voelt dat tempo vaak abstract, tot je het vertaalt naar de eigen sector. Een boekhoudkantoor dat nu AI gebruikt om aangiftes voor te bereiden, een bouwbedrijf dat offertes automatisch laat opstellen, of een uitzendbureau dat kandidaten sneller matcht: het zijn allemaal voorbeelden van dezelfde beweging die Exponential View op macroniveau meet. De cijfers zijn wereldwijd, het effect is lokaal en direct voelbaar in de agenda van een directieteam.
Een veelgehoord argument is: wachten tot AI goedkoper wordt. Maar Exponential View laat zien dat een daling van 10 procent in de tokenprijs juist leidt tot 12 tot 18 procent meer tokenverbruik. De totale uitgave aan AI stijgt dus, ook als de prijs per eenheid daalt.
Dat patroon is inmiddels meetbaar tussen bedrijven onderling. Volgens Semafor verbruikten de 10 procent meest actieve AI-gebruikers in juni 8,3 keer zoveel tokens per gebruiker als bedrijven in het midden van de groep, tegen 2,6 keer in januari. Dat verschil groeit dus snel.
Een lagere prijs is geen reden om te wachten: het is het signaal dat de voorsprong van vroege gebruikers groter wordt. Wie nu een heldere AI-strategie neerzet, profiteert direct mee van elke prijsdaling in plaats van er telkens achteraan te lopen.
Niet elk gebruik van AI is gelijk. Er zit een duidelijk verschil tussen een AI-agent die zelfstandig een taak afrondt, een geautomatiseerde workflow die een vast proces afhandelt, en een chatbot die alleen antwoord geeft zodra iemand een vraag stelt. Volgens Gartner krijgt 40 procent van de bedrijfsapplicaties dit jaar een taakspecifieke AI-agent, tegen minder dan 5 procent vorig jaar.
De meeste MKB-bedrijven zitten nog op het chatniveau: medewerkers stellen losse vragen aan een chatbot, zonder dat het systeem is verbonden met de rest van de organisatie. Dat is een prima startpunt, maar het is niet hetzelfde als AI door de hele organisatie laten werken, waar systemen elkaar voeden en een agent zelfstandig stappen zet.
Het verschil in AI-volwassenheid tussen bedrijven die dit serieus aanpakken en bedrijven die het bij een los abonnement houden, wordt met de maand groter. Een los AI-abonnement is geen AI-strategie.
Neem een simpel voorbeeld: een chatbot die een medewerker helpt een e-mail te formuleren, bespaart een paar minuten per keer. Een workflow die binnenkomende facturen automatisch herkent, controleert en klaarzet voor goedkeuring bespaart uren per week. Een agent die zelf de controle uitvoert, uitzonderingen herkent en alleen bij twijfel een mens erbij haalt, verschuift een heel proces van handmatig naar bewaakt-automatisch. Dat is het echte verschil tussen niveaus, niet de tool die je gebruikt maar hoeveel van het proces daadwerkelijk zonder tussenkomst doorloopt.
Veel directieteams denken dat ze klaar zijn omdat iedereen wel een AI-abonnement heeft. Onderzoek van BCG laat een ander beeld zien: bedrijven die AI strategisch hebben ingebed zijn ruim vier keer zo vaak in staat om er een meetbare winstimpact uit te halen, vergeleken met bedrijven die blijven hangen in losse pilots. Zestig procent van alle bedrijven rapporteert nog altijd nauwelijks of geen waarde uit hun AI-inspanningen.
Het verschil zit niet in de tool, maar in de aanpak. Bedrijven die vooroplopen in AI-adoptie koppelen AI aan een concreet proces met een eigenaar en een meetpunt. Bedrijven die achterblijven, laten AI naast het werk bestaan in plaats van erin.
Dat is precies waarom "we doen al iets met AI" vaak een geruststelling is, geen strategie. Wie geen antwoord heeft op de vraag welk proces AI vandaag sneller, goedkoper of beter maakt, doet nog geen AI-strategie: die doet een los experiment.
Vroege adopters stellen zichzelf drie vragen voordat ze een nieuw AI-project starten: welk proces kost nu de meeste tijd, wie is er verantwoordelijk voor dat proces, en hoe meten we over drie maanden of het beter gaat. Bedrijven die achterblijven, slaan die vragen over en beginnen met de tool in plaats van met het probleem. Dat verschil in volgorde bepaalt uiteindelijk of een AI-project een blijvend onderdeel van de organisatie wordt of een vergeten proefballon.
Het verschil tussen nu beginnen en over een jaar beginnen laat zich het best zien naast elkaar. Onderstaand een vergelijking, gebaseerd op de tokenprijs-, verbruiks- en winstcijfers van Exponential View, Semafor en BCG.
Wachten voelt veilig, maar het is de duurdere keuze. Hetzelfde patroon deed zich voor bij internet en mobiel: wie vroeg instapte, hield die voorsprong jarenlang vast.
Een verantwoorde eerste stap begint niet met een groot budget, maar met een scherpe keuze: welk proces kost nu de meeste tijd, en waar levert automatisering het snelst resultaat op. Stel dat twee vergelijkbare bedrijven in dezelfde sector nu voor die keuze staan: het ene bedrijf kiest een klein, meetbaar pilotproject rond dat ene proces, het andere wacht "tot het rustiger is". Alleen het eerste bedrijf verzamelt binnen enkele maanden data om op voort te bouwen.
Dat is precies waar een AI-pilotproject voor bedoeld is: klein beginnen, snel leren, en pas daarna opschalen naar meer processen. Geen grote belofte vooraf, wel een concreet startpunt.
Een verantwoorde eerste stap heeft drie kenmerken: een proces met een duidelijke eigenaar, een meetpunt dat je al vandaag kunt vastleggen, en een tijdlijn van weken, niet kwartalen. Zonder die drie kenmerken wordt een pilotproject een los experiment dat na een paar maanden stilvalt, precies het patroon dat bedrijven zonder AI-strategie het vaakst overkomt.
De bedrijven die over twee jaar de voorsprong hebben, zijn de bedrijven die dit kwartaal al begonnen.
De AI-economie is de optelsom van alle omzet die bedrijven maken met AI-producten en AI-diensten. Volgens Exponential View draaide die de afgelopen twaalf maanden 110 miljard dollar, met een jaarlijks tempo richting 175 miljard, drie keer sneller dan de internet- en mobielgolf op hetzelfde punt.
Tokens zijn de rekeneenheid waarmee AI-modellen worden afgerekend, en die prijs daalt door snellere, efficientere modellen. Dat maakt AI niet minder relevant: elke 10 procent prijsdaling leidt tot 12 tot 18 procent meer gebruik, dus de totale uitgave stijgt juist.
Nee. Bedrijven die nu al actief zijn, bouwen een voorsprong op die moeilijker in te halen wordt naarmate de tijd verstrijkt. Wachten betekent starten op het moment dat vroege gebruikers al een structureel kostenvoordeel hebben.
Een los AI-abonnement is geen strategie. Vroege adoptie betekent AI koppelen aan een specifiek proces, met een eigenaar en een meetpunt, zodat je kunt zien of het werkt en waar je opschaalt.
Volgens Semafor verbruikten de 10 procent meest actieve gebruikers in juni 8,3 keer zoveel tokens per gebruiker als bedrijven in het midden van de groep, tegen 2,6 keer in januari. Dat verschil groeit dus snel.
Het grootste risico is niet dat AI niet zou werken, maar dat concurrenten het proces, de kennis en de kostenvoordelen al hebben opgebouwd tegen de tijd dat een bedrijf begint. Die achterstand is lastiger in te halen dan de eerste stap zelf.
Begin met een klein, meetbaar pilotproject rond het proces dat nu de meeste tijd kost. The Agentic Group helpt daarbij met een AI Strategy & Roadmap, zodat de eerste stap direct in een groter plan past.
Bij The Agentic Group begeleiden we Nederlandse MKB-bedrijven dagelijks bij precies deze eerste stap. Wachten op een lagere prijs of een beter model kost je meer dan het bespaart. Met een heldere AI-strategie zet je vandaag de eerste stap, in plaats van een voorsprong aan concurrenten te geven. Wil je eerst zien hoe dat er in de praktijk uitziet? Lees hoe AI door je hele organisatie kan werken.
.svg){kind=icon}